Składki ZUS w 2026 roku ponownie wzrosły, co bezpośrednio wpływa na koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Ile dokładnie wynoszą nowe składki, skąd bierze się ich wzrost i jak obliczyć obowiązkowe opłaty dla przedsiębiorców? Przedstawiamy aktualne stawki ZUS na 2026 rok, porównujemy je z poprzednim rokiem i wyjaśniamy, kto zapłaci więcej oraz jakie ulgi nadal obowiązują.
Dlaczego składki ZUS w 2026 roku rosną?
Wzrost składek ZUS w 2026 roku nie jest decyzją uznaniową, lecz wynika z mechanizmu ustalonego prawnie. Dla przedsiębiorcy najważniejszy jest fakt, że wysokość składek na ubezpieczenia społeczne jest bezpośrednio powiązana z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem miesięcznym w gospodarce narodowej.
W 2026 roku podstawa wymiaru składek dla tzw. dużego ZUS ponownie wzrosła, ponieważ wzrosło przeciętne wynagrodzenie przyjmowane do wyliczeń w ustawie budżetowej. To automatycznie oznacza wyższe składki ZUS, które przedsiębiorca musi zapłacić co miesiąc.
Drugim istotnym czynnikiem jest wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę, który wpływa zarówno na preferencyjne składki ZUS, jak i na minimalną składkę zdrowotną w 2026 roku. Podstawa wymiaru składek dla osób korzystających z ulg (np. mały ZUS, mały ZUS plus) oraz minimalna podstawa składki zdrowotnej są powiązane z poziomem płacy minimalnej. W praktyce oznacza to, że nawet przedsiębiorcy o niskich przychodach w 2026 roku zapłacą wyższą, minimalną kwotę składek niż w 2025 roku.
Na wzrost składek ZUS w 2026 r. wpływają również czynniki makroekonomiczne, np.:
- inflacja,
- rosnące koszty pracy,
- presja na finansowanie systemu ubezpieczeń społecznych.
Wyższe wynagrodzenia w gospodarce, większe koszty zatrudnienia i zmiany demograficzne powodują, że ZUS jest coraz silniej powiązany z ogólną kondycją finansów publicznych. Ma to znaczenie nie tylko dla osób prowadzących działalność gospodarczą, ale także dla firm planujących rekrutację pracowników, ponieważ wzrost składek podnosi całkowity koszt pracy i wpływa na decyzje podatkowe i biznesowe w 2026 roku.
Stawki składek przedsiębiorców na ubezpieczenia społeczne w 2026
Poniżej zestawiliśmy najważniejsze kwoty, które w 2026 roku wpływają na to, ile przedsiębiorca musi co miesiąc zapłacić z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Trzeba pamiętać, że składka zdrowotna jest liczona osobno (zależnie od formy opodatkowania), więc w tabelach dla „dużego ZUS” i preferencyjnego ZUS podaje się zwykle same składki społeczne.
Duży ZUS na 2026, czyli pełne składki
W 2026 roku minimalna podstawa wymiaru składek społecznych dla przedsiębiorcy opłacającego „duży ZUS” wynosi 5652 zł – kwota ta stanowi60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (prognoza: 9420 zł).
Przy tej podstawie minimalne składki społeczne (z dobrowolnym chorobowym) wynoszą m.in.:
- 1103,27 zł (emerytalna),
- 452,16 zł (rentowa),
- 138,47 zł (chorobowa).
Dodatkowo dochodzą składki liczone od tej podstawy, w tym wypadkowa (w przykładzie przy stopie 1,67%: 94,39 zł) oraz FP i FS (138,47 zł), co daje łącznie 1926,76 zł składek społecznych miesięcznie (bez zdrowotnej).
Uwaga! Wysokość składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania (np. skala, podatek liniowy, ryczałt), ale w 2026 r. wskazywana jest także minimalna składka zdrowotna w wysokości 432,54 zł (od roku składkowego zaczynającego się 1 lutego 2026 r.).
Preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus
W 2026 roku minimalne wynagrodzenie to 4806 zł, a minimalna podstawa składek społecznych w preferencji to 1441,80 zł (30% płacy minimalnej).
Przy tej podstawie suma składek społecznych (z dobrowolnym chorobowym) wynosi 456,19 zł miesięcznie, a bez chorobowego 420,86 zł (bez składki zdrowotnej).
Mały ZUS Plus to ulga dla przedsiębiorców o mniejszej skali działalności, gdzie podstawa składek społecznych zależy od dochodu z poprzedniego roku, a skorzystanie jest możliwe m.in. wtedy, gdy roczny przychód nie przekroczył 120 000 zł i działalność była prowadzona co najmniej 60 dni w poprzednim roku.
Jednocześnie podstawa w Małym ZUS Plus nie może być niższa niż 30% płacy minimalnej ani wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na dany rok.
Jak obliczyć składki ZUS na 2026 rok krok po kroku?
Wysokość składek ZUS w 2026 roku można wyliczyć, kierując się jasno określonymi zasadami. Wyliczenia wymagają jednak rozróżnienia kilku elementów:
- podstawy wymiaru,
- rodzaju składek,
- ewentualnych ulg.
Zobacz, jak samodzielnie ustalić, jakie składki musisz zapłacić jako przedsiębiorca w danym miesiącu.
Podstawa wymiaru składek (60% przeciętnego wynagrodzenia)
Dla przedsiębiorców opłacających duży ZUS podstawą wymiaru składek społecznych w 2026 roku jest 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. To właśnie od tej kwoty oblicza się składki emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową.
W przypadku ulg (preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus) podstawa może być niższa, ale zawsze musi mieścić się w ustawowych limitach.
Składki społeczne
Po ustaleniu podstawy wymiaru oblicza się poszczególne składki społeczne, czyli:
- składkę emerytalną,
- składkę rentową,
- składkę wypadkową,
- dobrowolną składkę chorobową,
- składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (jeśli podstawa nie jest niższa niż minimalne wynagrodzenie).
Każda z tych składek ma określoną stawkę procentową i jest liczona bezpośrednio od ustalonej podstawy. Suma tych składek daje miesięczny koszt ubezpieczeń społecznych przedsiębiorcy.
Składka zdrowotna
Składka zdrowotna nie jest liczona razem ze składkami społecznymi. Jej wysokość w 2026 roku zależy od formy opodatkowania (skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt).
Niezależnie od dochodu obowiązuje jednak minimalna składka zdrowotna, której przedsiębiorca nie może zapłacić mniej, nawet przy niskich przychodach lub stracie.
Składka zdrowotna nie podlega odliczeniu od podatku w taki sposób jak przed 2022 rokiem, dlatego realnie zwiększa miesięczne obciążenia.
Ulgi i preferencje
Przy obliczaniu składek ZUS należy zawsze sprawdzić, czy przedsiębiorcy przysługuje ulga:
- preferencyjny ZUS – przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności,
- Mały ZUS Plus – dla firm o niższych przychodach i dochodach,
- zwolnienia lub ograniczenia składek społecznych w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń (np. działalność + umowa o pracę).
Prawidłowe zastosowanie ulg ma kluczowe znaczenie, ponieważ może znacząco obniżyć kwotę składek do zapłaty w 2026 roku.
Porównanie składek ZUS 2026 a 2025
W 2026 roku przedsiębiorcy zapłacą więcej niż w 2025, co wynika głównie ze wzrostu podstawy wymiaru składek. Dla osób opłacających duży ZUS suma składek społecznych (bez składki zdrowotnej) wzrosła z ok. 1 600 zł miesięcznie w 2025 r. do ok. 1 920 zł w 2026 r. Oznacza to realny wzrost kosztów stałych prowadzenia działalności o kilkaset złotych rocznie.
W przypadku preferencyjnego ZUS dla nowych firm również nastąpił wzrost. W 2025 roku składki społeczne wynosiły ok. 390–400 zł miesięcznie, natomiast w 2026 roku to już ok. 420–456 zł, w zależności od tego, czy przedsiębiorca opłaca dobrowolną składkę chorobową. Zmiana ta jest bezpośrednio powiązana z wyższym minimalnym wynagrodzeniem.
Składka zdrowotna także wzrosła – minimalna kwota w 2026 roku jest wyższa niż w 2025, co szczególnie odczuwają przedsiębiorcy o niskich dochodach. W praktyce oznacza to, że nawet przy niewielkich przychodach trzeba zapłacić wyższą, minimalną składkę.
Warto pamiętać, że osoby łączące działalność gospodarczą z innym tytułem do ubezpieczeń, takim jak umowa o pracę lub umowa zlecenie, mogą mieć inny zakres obowiązkowych składek społecznych. Jednak wzrost podstaw i minimalnych kwot w 2026 roku sprawia, że dla większości przedsiębiorców całkowite obciążenia ZUS są wyraźnie wyższe niż rok wcześniej.